Co to jest system KNX/EIB?

Wstęp
Prognozy pokazują, że koszty energii elektrycznej mają wzrostową tendencję. Komunikaty w mediach uświadamiają nam jak trudno żyć bez energii, a jeszcze trudniej pozyskać ją taniej.
Polska, jako członek Unii Europejskiej zobowiązana została do wprowadzenia przepisów wynikających z Dyrektywy Unii Europejskiej o charakterystyce energetycznej budynków.
W myśl założeń dyrektywy każdy, szczególnie nowopowstający lub remontowany budynek, jest oceniany pod względem efektywności energetycznej. Miarą takiej efektywności jest ilość energii zużywana na standardowe użytkowanie budynku, w tym: ogrzewanie, ciepłą wodę, klimatyzację, wentylację i oświetlenie. Celem wprowadzenia dyrektywy na terenie państw UE jest zmniejszenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery oraz zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego państw członkowskich. Dyrektywa nakłada też obowiązek poprawienia efektywności energetycznej danego budynku. Należy więc obniżać zużycie energii przy wykorzystaniu nowoczesnych rozwiązań. Obowiązkowe stanie się wprowadzanie do nowego projektu alternatywnych źródeł energii lub rozwiązań pozwalających na jej oszczędzanie.
EIB /KNX aktywny system oszczędzania energii
Znaczną rolę w poprawianiu efektywności energetycznej odgrywa system inteligentnego domu, wykonanego w certyfikowanym standardzie EIB / KNX. Pozwala on zintegrować wszystkie systemy: ogrzewania, oświetlenia, przeciwpożarowy, rolet/ żaluzji, kontroli dostępu. Jest to tak zwany pasywny system oszczędzania energii.
Budynek z etykietą
Certyfikat efektywności energetycznej otrzymuje budynek, a także poszczególne mieszkania. Certyfikat zawiera informacje o ilości zużywanej energii. Od 2009 roku taki dokument jest konieczny do oddania nowego budynku, a także do sprzedaży lub wynajmu budynku istniejącego. Jest ważny przez 5 lat i informuje, czy i w jakim zakresie budynek spełnia określone ustawowo wymagania.
Geneza systemu EIB / KNX
Szybki postęp techniki mikroprocesorowej, informatyki jak również telekomunikacji powoduje, że w tradycyjnych instalacjach elektroenergetycznych także pojawiają się odmienne podejścia do zagadnień sterowania, nadzoru i zabezpieczeń. Pierwsze budynkowe instalacje elektryczne były wyposażone w tradycyjne urządzenia, takie jak bezpieczniki, gniazdka, wyłączniki zwarciowe i inne. Zaawansowana technologia skłania do szukania nowych rozwiązań zasilania, szybkości lokalizacji i usuwania ewentualnych zakłóceń.
Odpowiedzią na te postulaty są projekty tworzone w technologii systemów elektronicznych dla domów i budynków (Home and Building Electronic Systems - HBES).
EIB
EIB czyli Europejska magistrala instalacyjna powstała w latach osiemdziesiątych. Stowarzyszenie EIBA zostało zarejestrowane w 1990 roku w Brukseli. W Polsce dopiero rok 1998 stanowi przełom w rozwoju systemu na naszym rynku. Celem EIBA była promocja Building System Enginering jako zunifikowanego systemu dla europejskiego rynku.
Obecnie organizacje tworzące systemy EIB, Batibus i EHS połączyły się, tworząc wspólną nazwę Konnex (KNX). KNX jest pierwszym, i obecnie jedynym, ogólnoświatowym otwartym standardem spełniającym wymogi Europejskiej Normy EN 50090. Urządzenia KNX produkuje ponad 100 znanych producentów na całym świecie. System KNX jest w pełni kompatybilny z EIB.
Co to jest system EIB / KNX
System EIB/ KNX jest zdecentralizowanym systemem elektroinstalacyjnym służącym do załączania, sterowania, sygnalizowania, regulacji i nadzoru urządzeń elektrotechnicznych.
Typowym obszarem zastosowań systemu są budynki użyteczności publicznej, indywidualne i wielorodzinne budownictwo mieszkaniowe oraz przedsiębiorstwa.
Struktura systemu EIB i realizowane w nim funkcje zależą od typu obiektu oraz wymagań użytkownika. Jednym z głównych zadań systemu EIB/ KNX jest integracja różnych instalacji budynkowych, które w tradycyjnej instalacji elektrycznej pracują jako odrębne
Jakie są zalety systemu?
Zastosowanie EIB/ KNX niesie ze sobą wiele korzyści. Przede wszystkim podnosi funkcjonalność systemu oraz daje dodatkowe możliwości konfiguracji i powiązań między poszczególnymi elementami.
Rozbudowa systemu EIB/ KNX o kolejne moduły nie stwarza problemu. Użytkownik w każdej chwili może zmienić funkcje poszczególnych elementów bez żadnych zmian w instalacji elektrycznej! (np. danym wyłącznikiem nie chcemy już włączać lampy sufitowej, lecz opuszczać rolety).
Dużą zaletą systemu EIB jest fakt, iż przez przewód magistralny płynie bezpieczny prąd o napięciu 24V. Umożliwia to dowolne aranżacje wnętrza i instalacji (np. wyłącznik światła może znajdować się tuż przy kabinie prysznicowej).
czytaj więcej o korzyściach płynących z instalacji inteligentnych
Możliwości systemu EIB / KNX
Za pośrednictwem systemu EIB/ KNX możemy w sposób kompleksowy sterować pracą i nadzorować urządzenia takie jak:
- oświetlenie
- ogrzewanie
- wentylacja i klimatyzacja
- nadzór i kontrola dostępu
- telewizja przemysłowa
- sterowanie pracą żaluzji i markiz
- zarządzanie energią
- zdalny serwis i zarządzanie
- komunikacja z innymi systemami
Magistrala EIB / KNX to:
- indywidualna temperatura poszczególnych pomieszczeń
- kompleksowy system sterowania ogrzewaniem
- współpraca z kolektorami dachowymi
- współpraca z pompami cieplnymi
- optymalne sterowanie oświetleniem (automatyczne, czasowe ręczne, sceny świetlne)
- nadzór obiektu
- komunikaty o stanach zakłóceniowych w pracy obiektu
- zdalne sterowanie nastawami parametrów technicznych
- zdalne przeglądanie stanu wybranych parametrów
Co więcej, centralne sterowanie za pośrednictwem magistrali EIB / KNX nie pozbawia użytkownika możliwości indywidualnego wyboru parametrów pracy urządzeń. Zmian można dokonać bez konieczności wykonywania remontu.
Dodatkową korzyścią jest znaczne zmniejszenie ilości przewodów 220V (co zmniejsza obciążenie ogniowe budynku).
W porównaniu z tradycyjną instalacją elektryczną o takiej samej funkcjonalności, EIB/ KNX pozwala poważnie zredukować koszty ponoszone na:
- prace instalacyjno-montażowe
- koordynację współdziałania instalacji
- uruchomienie
- eksploatacje i utrzymanie (koszt energii elektrycznej, cieplnej, konserwacja)
- modernizację
Magistrala EIB / KNX daje możliwość celowego działania, które minimalizuje koszty eksploatacji (rozumiane jako suma kosztów energii, remontów, przebudowy, a także nadzoru i utrzymania w sprawności technicznej instalacji).
System jest zdecentralizowany zgodnie z zasadą Multi Master. Każdy element magistrali ma własną inteligencję. Unieruchomienie całego systemu przez awarię sterowania jest wykluczone. W razie awarii zasilania wszystkie zaprogramowane dane zostają zachowane, a czynniki na okres przerwy w zasilaniu przechodzą w stan "uśpienia".
EIB/ KNX jest standardem otwartym. Dla użytkownika oznacza to posiadanie modularnej i elastycznej instalacji, która nie przywiązuje go do jednego dostawcy czy producenta.
EIB/ KNX jest standardem międzynarodowym wspieranym przez kluczowe na rynku przedsiębiorstwa. Ta zdecentralizowana, otwarta technologia sieciowa została wybrana i jest wspierana przez ponad 100 czołowych przedsiębiorstw w tej gałęzi przemysłu i inżynierii.
Oferują oni, pod różnymi znakami towarowymi, wyposażenie kompatybilne z EIB. Są to np.; Domotik, Home Electronic System (HES), i-bus EIB, ImmoCAD, Instabus, Powernet, Tebis, itd.
Certyfikacja wydana przez EIBA (logo EIB na danym elemencie) gwarantuje, że dany element spełnia warunki współpracy z innymi elementami magistrali. Jest to podstawą poprawnego działania całego systemu.
Zastosowania systemu EIB/KNX
Regulacja temperatury
Umieszczone w poszczególnych pomieszczeniach regulatory temperatury mierzą aktualny stan ciepła w pomieszczeniu i porównują z zadanymi parametrami. Na podstawie pomiarów regulują zaworami dopływ czynnika grzewczego do grzejników, jak również zmieniają przewietrzanie pomieszczenia. Jeśli w domu znajdują się duże odbiorniki ciepła, takie jak basen, energia elektryczna doprowadzana jest do niego wyłącznie w drugiej taryfie energetycznej.
Bezpieczeństwo domu Czujnik zalania
We wszystkich pomieszczeniach, w których występuje pobór wody (kotłownia, pralnia, łazienki), zainstalowane są czujniki zalania. Ich sygnał powoduje zamkniecie odpowiedniego zaworu wodnego.
Czujnik dwutlenku węgla
Dzięki tym czujnikom monitorowany jest poziom stężenia dwutlenku węgla w pomieszczeniu. Po osiągnięciu określonej wartości czujnik uruchamia wentylatory przewietrzania. Wyłącza je natychmiast po osiągnięciu nastawionej wartości bezpiecznej.
Czujniki dymu
W sytuacji pożaru system dostosowuje wentylację budynku tak, by ogień nie był podsycany, a budynek zadymiony.
Czujki ruchu
By ograniczyć zużycie energii elektrycznej pomieszczenia komunikacyjne (klatki schodowe, hol, korytarze) wyposaża się w czujki ruchu. W tym samym celu w godzinach nocnych natężenie oświetlenia w tych pomieszczeniach obniżane jest do połowy normalnej wartości. W pomieszczeniach pozbawionych światła dziennego (toalety, piwnice) czujki mogą działać przez całą dobę.
Stacja pogodowa
Czujka deszczowa - zamyka okna połaciowe przez co unika się zalania domu przez dach. Równocześnie ten sam sygnał blokuje działanie automatycznego systemu nawadniającego ogród. Gdy deszcz zmienia się w ulewę, czujka przesyła rozkaz podniesienia żaluzji zewnętrznych.
Czujka wiatrowa - powoduje zwinięcie zewnętrznych żaluzji w wypadku gdy wiatr osiąga określoną prędkość.
Czujka natężenia oświetlenia – odpowiada za ustawienie żaluzji i markiz.
Bezpieczeństwo mieszkańców
W wypadku naruszenia strefy chronionej, system EIB może automatycznie wykonywać czynności:
- Zgaszenie wszystkich świateł wewnętrznych, zapalenie wszystkich świateł zewnętrznych i ustawienie lameli żaluzji zewnętrznych w poziomie
- Uruchomienie magnetowidu rejestracyjnego z normalna szybkością. W stanie "uśpienia" magnetowid pracuje z szybkością jednej klatki na sekundę.
- Blokada zamków w określonych drzwiach
Komfort przy opuszczaniu domu
Po przekręceniu klucza w drzwiach wejściowych samoczynnie opuszczają się rolety zewnętrzne, zasłony wewnętrzne podnoszą się, ogrzewanie i przewietrzanie domu zaczyna pracować z minimalną wydajnością. Niezgaszone światła zostają wyłączone. Gniazda elektryczne zostają odłączone od napięcia. Zostaje uruchomiony program symulacji obecności mieszkańców.
Kontrola dostępu
Podstawową instalację można łatwo rozszerzać o funkcje związane z kontrolą dostępu i rejestracją czasu pracy. Do wyboru mamy takie urządzenia jak automatyczne zamki drzwiowe, czytniki kart magnetycznych, kart bezdotykowych, klawiatury do wprowadzania kodu czy specjalne oprogramowanie do zarządzania systemem. W przypadku zgubienia klucza lub karty, można łatwo usunąć dla nich prawa dostępu.
Powiadamianie
System EIB może powiadamiać właściciela o zaistniałych sytuacjach awaryjnych drogą telefoniczną bądź przez Internet. Tymi samymi kanałami właściciel może sprawdzić aktualną sytuację w domu (temperatura, bezpieczeństwo itp.). Może także ingerować w ustawienia poszczególnych urządzeń.

